Etiologie en ziekteverschijnselen

Trilziekte wordt veroorzaakt door het aviaire encephalomyelitisvirus. Het behoort tot het Tremovirus A genotype van de Picornavirus familie en werd ontdekt in de jaren ’30 van de vorige eeuw. Het tast typisch jonge kippen, kalkoenen, kwartels, fazanten en duiven aan. Het virus kan zowel horizontaal als verticaal overgedragen worden.

De klinische symptomen kunnen variëren van vaag, zoals verminderde of ongelijke groei, tot ernstige ziektesymptomen. Kenmerkend zijn zenuwsymptomen, zoals verlamming of kreupelheid. ‘Trilziekte’ dankt zijn naam aan de klinische symptomen waarbij er sprake kan zijn van een wankele gang en (soms subtiele) trillingen van vooral de kop. Bij erge ataxie, waarbij de dieren moeite hebben met rechtstaan, kunnen ze op hun hakken gaan zitten en omvallen.

Beschrijving van casussen uit de autopsiezaal en bijkomende onderzoeken

Opvallend was er in de meeste gevallen sprake van kreupelheid of dieren die op de hakken zitten, terwijl er tijdens de lijkschouwing geen duidelijke afwijkingen ter hoogte van de gewrichten of voetzolen waren op te merken. Duidelijke ataxie of tremoren van de kop of de nek werden niet waargenomen.

Bij enkele van deze gevallen werden hersenen bemonsterd voor PCR-onderzoek op AEV en/of Pathosense®. Deze ingestuurde hersenen voor PCR waren steeds positief voor het virus. In twee van de drie ingezonden Pathosense® onderzoeken kon het virus ook aangetoond worden.

Histologie van de hersenen, hart, overgang klier- en spiermaag en de pancreas wezen eveneens in de richting van een virale infectie (Foto’s 1-3). Belangrijk om te vermelden is dat de letsels in het zenuwstelsel beperkt bleven tot het centraal zenuwstelsel. Perifere zenuwen (zoals de nervus ischiadicus) waren niet betrokken.

Foto 1: Detail van de grijze stof van het cerebrum: er is duidelijke perivasculaire cuffing met lymfocyten (HE-kleuring).

Foto 2: Links: detail van de spiermaag: verspreid zowel in de mucosa, submucosa en tunica muscularis zijn er duidelijke lymfocytaire infiltraten. Rechts: detail van de kliermaag: er is een gelijkaardige ontsteking aanwezig met vorming van lymfoïde follikels (HE-kleuring).

Foto 3: Links: detail van het myocard (hart): er is een lymfocytaire myocarditis met vorming van lymfoïde follikels. Rechts: detail van de pancreas: er is een gelijkaardige ontsteking aanwezig met vorming van lymfoïde follikels (HE-kleuring).

Aanpak en preventie

Er kan gewerkt worden met een preventieve vaccinatie tegen trilziekte bij pluimvee. Dit heeft zijn nut in het voorkomen van de infectie in de eigen toom om productiedalingen, zoals gedaalde eileg en uitkomstpercentage, te voorkomen. Verder is dit ook belangrijk bij vermeerderingspluimvee, aangezien bescherming na vaccinatie de nakomelingen kan beschermen.

Auteurs: Nermin Caliskan en Joke Van Raemdonck