VOOR U ONTLEED: Amyloïdose

geschreven op 14 mei 2025

Amyloïdose komt voor bij alle gedomesticeerde zoogdieren en is een aandoening waarbij zich abnormale eiwitafzettingen, genaamd amyloïd, ophopen in de weefsels van het dier. Dit kan leiden tot verminderde orgaanfunctie, met name in de nieren, lever, en soms de milt. De aandoening wordt vaak pas laat ontdekt omdat de symptomen subtiel kunnen zijn of langzaam verergeren, en duidelijke klinische verschijnselen meestal pas in een vergevorderd stadium naar voren komen. Amyloïdose kan echter fataal verlopen indien kritieke organen zijn aangetast.

Pathogenese

De meest voorkomende vorm van amyloïdose, AA amyloïdose, wordt meestal veroorzaakt door een chronische ontstekingsreactie. Bij dergelijke ontstekingen wordt het belangrijke acute fase proteïne, serum amyloïd A (SAA), in verhoogde hoeveelheden aangemaakt door de lever. Wanneer dit eiwit verkeerd gevouwen en daardoor niet correct afgebroken wordt, kan het zich omzetten in amyloïd en neerslaan in diverse weefsels. Deze afzettingen verstoren de normale functie van de organen doordat ze het normale weefsel verdringen.

Symptomen

De symptomen van amyloïdose variëren afhankelijk van de organen die getroffen zijn. Enkele vaak voorkomende symptomen zijn verminderde eetlust en gewichtsverlies, oedemen, diarree etc. In vergevorderde gevallen kunnen de dieren ernstige nierproblemen ontwikkelen, zoals proteïnurie (eiwitverlies via de urine), wat een duidelijk teken is van nierfalen.

Autopsie en histopathologisch onderzoek

Amyloïd stapeling kan tijdens de autopsie vermoed worden wanneer bepaalde organen gezwollen en bleek zijn, en vaster aanvoelen.

Histologisch gezien vertoont amyloïd een karakteristiek beeld door de manier waarop het zich opstapelt in bepaalde weefsels. Op een traditionele hematoxyline-eosine (H&E) kleuring toont amyloïd zich als een eosinofiele (roze) amorfe en celarme substantie die zich extracellulair bevindt en de normale structuur van het weefsel verstoort. In de lever stapelt amyloïd zich typisch op in de ruimte van Disse en in de nier voornamelijk ter hoogte van de glomeruli.

Amyloïd kan eveneens specifiek worden aangekleurd door middel van een Congorood kleuring.

Foto 1: Links: Macroscopisch beeld van de lever: sterk vergrote en bleke lever. Rechts: Amyloïd stapeling ter hoogte van de lever in de ruimte van Disse. Hierdoor worden de leverbalkjes verdrukt en zijn ze sterk afgeplat.

Foto 2: Links: Macroscopisch beeld van de nier: sterk vergrote en bleke nier. Rechts: amyloïd stapeling in de glomeruli van de nier.

Behandeling en Prognose

Er bestaat geen effectieve behandeling voor amyloïdose, omdat het een progressieve en onomkeerbare aandoening is. De belangrijkste focus ligt dan ook op preventie door het vermijden van langdurige ontstekingsprocessen en infecties die de aanmaak van amyloïd eiwitten kunnen stimuleren.

Gezonde Dieren